काठमाडौं । तिब्बतमा डीएनए प्रोफाइलिङ गरिएको खुलासापछी अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा ध्यानाकर्षण गराएको छ।
सेप्टेम्बर २०२२ मा प्रकाशित मानव अधिकार वाचको रिपोर्टले तिब्बतमा डीएनए प्रोफाइलिङ गरिएको खुलासा गरेपछी यसलेअन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा ध्यानाकर्षण गराएको हाे।
तिब्बतीहरूबाट डीएनएको सङ्कलन चिनियाँ अधिकारीहरूलाई विदेशमा बस्ने तिब्बतीहरूको आफन्तहरूको पहिचान गर्नु सहज बनाउने उदेश्यले गरिएको भेटिएको रिपोर्टमा उल्लेख छ ।
चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी (सीपीसी)ले सिनजियाङमा उइघुरको मामलामा पनि सोही कार्य गरिरहेको छ।
यसको व्यापक संग्रह तिब्बती स्वायत्त क्षेत्र र सिन्जियाङमा गरिएको तथ्याङ्कले देखाउँछ। चीन डाटा अधिग्रहण र अनुगमन क्षमता बढाउन चाहन्छ।
उल्लेखनीय कुरा के छ भने, डीएनए नमूनाहरूमा व्यक्तिको पहिचान गर्ने शक्ति मात्र हुँदैन, व्यक्तिको आनुवंशिक आफन्तहरूलाई ती व्यक्तिहरूको ज्ञान वा सहमति बिना पहिचान गर्न सकिन्छ। यसको मतलब यो हो कि डीएनए डाटाबेसहरूको सम्भावित कभरेज ती भन्दा पर फैलिएको छ।
ती व्यक्तिहरू जसबाट पुलिसले डीएनए नमूनाहरू सङ्कलन गरेकाे रिपाेर्टमा उल्लेख छ । सरकारी खरिद कागजातले सन् २०१९ जुलाईमा टार प्रहरीले देखाएको छ,क्षेत्रीय स्तरको डीएनए डाटाबेस निर्माण गर्न ठेकेदारहरूबाट बोलपत्रहरू आह्वान थियाे ।
डीएनए सङ्कलनको उद्देश्य “प्रमाणीकरण दक्षता सुधार गर्ने” को रूपमा वर्णन गरिएको थियो। र फरार व्यक्तिहरूलाई समात्न डीएनएकाे प्रयाेग हुने रिपाेर्टमा उल्लेख छ ।
