काठमाडौं । इजिप्टको गिजाको पिरामिड नजिकै रहेको विश्वको सबैभन्दा ठूलो संग्रहालय, ग्रान्ड इजिप्टियन संग्रहालय शनिबार सर्वसाधारणका लागि खुला गरिएको छ।
१ अर्ब डलरभन्दा बढी लागतमा निर्माण गरिएको संग्रहालयको उद्घाटन समारोहमा इजिप्टका राष्ट्रपति अब्देल फताह अल-सिसी र विश्वभरका नेताहरू उपस्थित थिए।
ग्रान्ड इजिप्टियन संग्रहालयको सबैभन्दा उल्लेखनीय विशेषता भनेको बोय किङ तुतेनखामेनको चिहान हो। सन् १९२२ मा बेलायती पुरातत्वविद् हावर्ड कार्टरले पत्ता लगाएको यस चिहानमा ५,५०० भन्दा बढी कलाकृतिहरू छन्। अब पहिलो पटक यी सबै जनताको लागि एकै ठाउँमा प्रदर्शनमा छन्।
तुतेनखामेन नौ वर्षको उमेरमा इजिप्टको सत्तामा आए र १८-१९ वर्षको उमेरमा उनको मृत्यु भयो। उनको शासनकाल १३३२-१३२३ ईसा पूर्व सम्म थियो। चट्टान र भग्नावशेषले ढाकिएको हुनाले चिहान लगभग ३,००० वर्षसम्म लुकेर रह्यो।
हावर्ड कार्टरले नोभेम्बर २६, १९२२ मा तुतेनखेमुनको चिहानको ताला फोडेका थिए। बेलायती सेनापति लर्ड कार्नार्भनले यो ३,००० वर्ष पुरानो चिहान पत्ता लगाउन लाखौं पाउन्ड खर्च गरेका थिए। ताला फुटेपछि उनी पहिलो पटक भित्र पसेका थिए।
चिहानको प्रवेशद्वारमा कुनै शिलालेख भेटिएन, तर स्थानीय कामदारहरूले फुसफुसाउँदै भने कि “राजाको निद्रा बिगार्ने जो कोहीलाई पनि मृत्युले पखेटा समातेर आउनेछ।”
लगभग पाँच महिना पछि अप्रिल ५, १९२३ मा लर्ड कार्नार्भनको रहस्यमय मृत्यु भयो। बिहान ६ बजेतिर, लर्ड कार्नार्भनको रोदन होटल हलमा गुन्जियो। त्यस रात बिहान १:५५ बजे, कायरो शहरले अचानक बिजुली गुमायो।
तर सबैभन्दा स्तब्ध पार्ने खबर इङ्गल्याण्डबाट आयो। ह्याम्पशायरमा लर्डको घरपालुवा कुकुर, “सुसी” तीन पटक भुकेर मर्यो। कार्नार्भन बाहेक, अन्य चार जनाको मृत्यु भयो।
ममीको एक्स-रे गर्ने आर्किबाल्ड डगलस रीडको अज्ञात रोगबाट मृत्यु भयो। चिहानको उत्खननमा संलग्न पुरातत्वविद् ह्यु एभलिन ह्वाइटले आत्महत्या गरे। उनले भित्तामा रगतले लेखे, “म श्रापमा छु र मर्नै पर्छ।”
चिहान पत्ता लागेको दुई वर्षपछि हावर्ड कार्टरको टोलीका सदस्य आर्थर माचेन्थको अचानक स्वास्थ्य अवस्थाका कारण मृत्यु भयो। चिहानको दस्तावेजीकरणमा संलग्न सर ली ब्रुस रहस्यमय परिस्थितिमा मृत फेला परेका थिए।
मे १९२३ मा, एक अमेरिकी अर्बपति जर्ज गोल्ड चिहान हेर्न फर्किए र टाइफाइडबाट मृत्यु भयो। सेप्टेम्बर १९२३ मा, लर्ड कार्नार्भनका सौतेनी भाइ, औब्रे हर्बर्टको सेप्सिसबाट मृत्यु भयो।
तुतेनखामेनको चिहानसँग जोडिएको मृत्युको फाइल अझै बन्द छैन। नयाँ डीएनए रिपोर्ट, फोरेन्सिक परीक्षण र अभिलेखीय कागजातहरूले यी मृत्युहरू श्रापको कारणले नभई संयोग र ब्याक्टेरियाको कारणले भएको संकेत गर्छन्।
जर्नल अफ आर्कियोलोजिकल साइन्समा प्रकाशित २०२३ को एक अध्ययनले चिहानको भित्तामा ब्याक्टेरिया र फंगस फेला पारेको थियो, जुन रिपोर्टले कमजोर प्रतिरक्षा प्रणाली भएका मानिसहरूको फोक्सोलाई क्षति पुर्याउन सक्छ भनी बताएको छ।
