काठमाडौं । दक्षिण एसियामा एउटा खतरनाक खेल चलिरहेको छ । चीन क्षेत्रीय प्रभावको लागि लडिरहेको छ, र साना देशहरू यो लडाईमा प्यादा जस्तै फसेका छन्। शान्तिको प्रतिबद्धता भन्दा टाढा, चीनको चालले एक आक्रामक ड्र्यागन प्रकट गर्दछ जसले ऋणको जाल, डाटा उपनिवेशवाद र स्पष्ट राजनीतिक हस्तक्षेप मार्फत छिमेकीहरूलाई कब्जा गर्न खोज्छ। यो 21 औं शताब्दीको साम्राज्यवाद हो, युद्धपोतहरूलाई पूर्वाधार वित्तपोषण र 5G नेटवर्कले प्रतिस्थापन गर्दैछ।
माल्दिभ्स यसको ज्वलन्त उदाहरण हो। 2017 मा भएको सम्झौतामा सम्पूर्ण टापु र लगुन बेइजिङलाई हस्तान्तरण गरिएको थियो। चीनको बाह्य ऋणको ७० प्रतिशतभन्दा बढी ऋण तिर्न बाँकी रहेकोले यो द्वीपसमूहले ऋण चुक्ता गर्न नसकेमा आफ्नो सार्वभौमसत्ता गुमाउने जोखिममा छ। माले र हुल्हुले जोड्ने “दान” मैत्री पुल चीनले कसरी ऋणलाई हतियारको रूपमा प्रयोग गरी आर्थिक बृद्धिलाई भौतिक सम्पत्ति र दीर्घकालीन उपस्थितिमा परिणत गरिरहेको छ भन्ने उदाहरण हो।
राष्ट्रिय डाटा, दूरसञ्चार पूर्वाधार, र जन निगरानी प्रणालीहरूमा चीनको महत्त्वपूर्ण स्वामित्व पनि उत्तिकै चिन्ताजनक छ, जसले यसलाई सार्वजनिक बहस र आलोचकहरूको निगरानी गर्न दिन्छ। Huawei जस्ता राज्य-समर्थित कम्पनीहरूमार्फत, बेइजिङले माल्दिभ्स र अन्य टापुहरूमा सेलुलर नेटवर्क र निगरानी प्रणालीहरू निर्माण गरेको छ, कृत्रिम बुद्धिमत्ताद्वारा संचालित सेन्सरशिप र निगरानी उपकरणहरू निर्यात गर्दैछ।
ऋणको जाल र डाटा घुसपैठको माध्यमबाट यो उष्णकटिबंधीय स्वर्ग कब्जा गरेपछि, चीनले राष्ट्रपति मोहम्मद नसिदलाई हराउन 2018 को चुनावमा कथित रूपमा प्रभाव पारेको थियो। चीनको संरक्षणमा, चिनियाँ हितलाई अगाडि बढाउन खुसी हुने सहयोगीहरू स्थापना गर्ने, लोकतान्त्रिक पतन र भारत विरोधी बयानबाजी सामान्य भयो। राजनीतिज्ञहरू किनबेच र सार्वजनिक छलफल दबाइएपछि, एक समयको शान्तिपूर्ण द्वीपसमूह भारतलाई घेरेर चीनको चाहनामा खतरनाक फ्ल्यासपोइन्ट भएको छ।
आज चीनको ठूलो ऋण बोकेको नेपालमा पनि यस्तै कथा छ । चीनको बेल्ट एण्ड रोड इनिसिएटिभ अन्तर्गत चिनियाँ बैंकहरूद्वारा वित्त पोषित राजमार्ग, बाँध, रेलमार्ग, सुरुङ र विमानस्थललगायत कस्मेटिक पूर्वाधार परियोजनाहरूको खर्चमा ठूलो वृद्धि भएको छ।
बंगलादेशमा पनि, चिनियाँ साइबर योद्धाहरूले 2020 मा प्रधानमन्त्री शेख हसिनालाई लक्षित गर्दै सामाजिक सञ्जालमा एक द्वेषपूर्ण अभियान सुरु गरे, जसले दक्षिण एसियाको सबैभन्दा लामो समय सेवा गर्ने महिला राष्ट्रपतिलाई कमजोर पार्न नक्कली समाचारहरू फैलायो। यो स्पष्ट राजनीतिक हस्तक्षेपले ढाकामा चिनियाँ दूतावास बाहिर क्रोधित विरोधहरू उत्पन्न गर्यो, यसले देखाउँछ कि कसरी विकृति र मिडिया हेरफेर चीनको प्लेबुकको हिस्सा हो ।
