महेश सिंह लहान सिरहा,-जलवायु परिवर्तनका चुनौतीबीच विद्यालय तहबाटै वातावरणमैत्री कृषि अभ्यासको विकास गर्ने उद्देश्यले सिरहाको लक्ष्मीपुर पतारी गाउँपालिका–४ स्थित श्री जनता नमूना दलित माध्यमिक विद्यालयमा विद्यार्थीहरूलाई कम्पोष्ट मल निर्माण सम्बन्धी अभिमुखीकरण तथा व्यवहारिक अभ्यास गराइएको छ।
जलवायुमैत्री गाउँ नेपाल परियोजना अन्तर्गत आयोजित कार्यक्रममा राष्ट्रिय कृषक समूह महासंघ नेपाल (NFGF) र केयर नेपालको सहयोग रहेको थियो। कार्यक्रममा विद्यार्थीहरूलाई जैविक फोहोरको उचित व्यवस्थापन, कम्पोष्ट मल बनाउने वैज्ञानिक विधि, माटोको उर्वराशक्ति संरक्षण तथा रासायनिक मलको प्रयोग घटाउँदै दिगो कृषि प्रणाली अपनाउने उपायबारे विस्तृत जानकारी दिइएको थियो।
सैद्धान्तिक जानकारीसँगै विद्यार्थीहरूलाई कम्पोष्ट मल तयार गर्ने सम्पूर्ण प्रक्रियाको स्थलगत अभ्यास गराइएको थियो। यसबाट उनीहरूले सिकेको ज्ञान घरपरिवार र समुदायसम्म विस्तार हुने विश्वास आयोजकले व्यक्त गरेको छ।
कार्यक्रममा विद्यालयका शिक्षक, विद्यार्थी तथा सम्बन्धित सरोकारवालाको सहभागिता रहेको थियो। सहभागीहरूले विद्यालयमै प्राप्त भएको व्यवहारिक ज्ञानले कृषि र वातावरण संरक्षणप्रति सकारात्मक सोच विकास गर्न मद्दत पुग्ने बताएका थिए।
आयोजकका अनुसार जलवायु परिवर्तनको असर न्यूनीकरण, जैविक कृषि प्रवर्द्धन तथा नयाँ पुस्तामा वातावरणीय उत्तरदायित्वको भावना विकास गर्न यस्ता कार्यक्रम प्रभावकारी हुने अपेक्षा गरिएको छ। विद्यालयस्तरबाटै व्यवहारिक कृषि शिक्षा विस्तार गर्दै दिगो कृषि प्रणालीलाई संस्थागत गर्ने उद्देश्यले यस्ता कार्यक्रमलाई आगामी दिनमा पनि निरन्तरता दिइने जनाइएको छ।
