हनोई- भियतनामी सक्रियता सधैं चीन विरोधी जुलुसहरू वरिपरि घुमेको छ, तर चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङको डिसेम्बर १२-१३ मा भएको भियतनाम भ्रमणको प्रतिक्रिया कम भयो।
किनभने हनोईले आलोचकहरूलाई कैद गरेको छ, र कार्यकर्ताहरू र शिक्षाविद्हरूले अझै पनि उनीहरूमा डरको संस्कृतिलाई औंल्याएको भ्वाइस अफ अमेरिकाले रिपोर्ट गरेको छ। भियतनामले गत हप्ता भ्रमणको क्रममा बेइजिङको ‘साझा भविष्यको समुदाय’ को एक हिस्सा बन्न सहमति जनायो।
चीन र भियतनामका नेताहरूको रूपमा; सुरक्षा र रेलमार्ग र दूरसञ्चारको विकासलाई अगाडि बढाउन सहकार्य प्रयासहरू सहित राष्ट्रहरूद्वारा बढ्दो सहयोगमा केन्द्रित ३७ वटा सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको थियो।
‘पहिले सी जिनपिङको भियतनामको प्रत्येक भ्रमणलाई जनताबाट चर्को आलोचना सामना गर्नुपरेको थियो। सन् २०१५ मा, सयौं भियतनामी जनता चिनियाँ राष्ट्रपतिको विरुद्धमा सडकमा उत्रिए,’ हो ची मिन्ह शहरका ट्रान आन्ह क्वानले भने, ‘अहिले भने विरोधीहरुला पहिले नै नियन्त्रणमा लिइएको थियो।’
भियतनाममा मानव अधिकारको प्रवर्द्धन गर्ने शिकागोस्थित गैर-नाफामुखी संस्था, द ८८ प्रोजेक्टले भियतनाममा अहिले १७८ कार्यकर्ता थुनामा रहेको रिपोर्ट गरेको छ। राष्ट्रका सबैभन्दा प्रख्यात अभियानकर्ताहरू मध्ये एक, फाम दोआन ट्राङलाई डिसेम्बर २०२१ मा ‘राज्य विरोधी प्रचार’ फैलाएकोमा नौ वर्षको जेल सजाय सुनाइएको थियो।
यस्तै शब्दहरू टर्कीको बिल्केन्ट विश्वविद्यालयका राजनीतिक समाजशास्त्रका प्राध्यापक र भियतनामका असन्तुष्टहरूमा पुस्तकका लेखक सुसान फामले समकालीन मौसमको वर्णन गर्न प्रयोग गरेका थिए। ‘केही जो अझै जेलमा छैनन् … हरेक दिन उनीहरूलाई उत्पीडन गरिन्छ, उनीहरूलाई पीडा दिइन्छ,’ फामले भने।
कार्यकर्ताहरूलाई उनीहरूको घरबाट बाहिर निस्कन पनि रोकिएको थियो र प्रहरीले सार्वजनिक सभा स्थलहरूमा गस्ती गरेको थियो। ‘सी जिनपिङको विरोधमा मानिसहरूलाई सडकमा निस्कनबाट रोक्न भियतनामी सुरक्षाले असन्तुष्टहरूको घर र हनोई [र] साइगनको नोट्रे डेम क्याथेड्रल जस्ता बारम्बार विरोध प्रदर्शनहरू हुने ठाउँहरूलाई पनि पहरा दिएको थियो,’ उनले भने।
यसबाहेक, हनोई कार्यकर्ताहरूको घरको सुरक्षाका लागि परिचित छ। ‘यो एक सामान्य रणनीति हो ब्लक गर्ने वा एक भ्रमण अघि केही दिन अघि कार्यकर्ताहरूको ढोका वा घरहरू हेर्न प्रयोग गरिएको थियो,’ फामले भने।
‘यो डरलाग्दो छ,’ भियतनाममा भएको यो अभ्यासलाई औंल्याउँदै उनले थपे, ‘जहाँ प्रमुख भ्रमण अघि कार्यकर्ताहरूको घरमा कडा सुरक्षा गरिन्छ।’
