काठमाडौं- चीनले नयाँ कोइलाबाट चल्ने पावर प्लान्टहरू निर्माण गर्नेक्रमलाई तीव्रता दिइरहेको छ। जसका कारण चीनको कार्बन उत्सर्जन सन् २०३० अघि नै शिखरमा पुग्ने आँकलन गरिएको छ।
कोप-२८ ले कार्बन उत्सर्जनमा महत्वपूर्ण योगदान दिन कोइलासहितका जिवाश्मा इन्धनको अन्त्यका लागि काम गर्ने सहमति गरिरहँदा चीनले भने कोइला प्रयोगलाई तीव्रता दिइरहेको छ।
चीनको यस्तो द्वेध प्रवृत्तिले विश्वव्यापी जलवायु परिवर्तन न्युनिकरणको पहलमा धक्का लाग्ने भएको छ। गत महिना संयुक्त राज्य अमेरिका र चीनबीचको संयुक्त जलवायु सम्झौताले संयुक्त राष्ट्रसंघको जलवायु सम्मेलनमा सकारात्मक प्रतिबद्धताको अपेक्षा गरिएको थियो।
कोप २६ मा चीनले सन् २०३० सम्ममा कार्बन उत्सर्जन चरम सीमामा पुग्ने भएकोले ‘कोइलाबाट चल्ने ऊर्जा उत्पादन परियोजनाहरूलाई कडाइका साथ नियन्त्रण गर्ने’ बताएका थिए।
तर २०२१ मा नै तीव्र बिजुली कटौतीले चीनका धेरै भागहरूलाई ध्वस्त पारेको थियो, जसले गर्दा स्थानीय अधिकारीहरूले ऊर्जाको अचानक अभावको सामना गर्न संघर्ष गर्दा राशन, बन्द कारखानाहरू र चिसो घरहरूलाई न्यानो पार्न कोइलाको प्रयोगलाई बढाएका थिए।
‘चिनियाँ अधिकारीहरूले कोइलालाई ऊर्जा सुरक्षाको प्राथमिक ग्यारेन्टीको रूपमा हेर्छन्,’ अक्सफोर्ड इन्स्टिच्युट फर इनर्जी स्टडीजका वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ता एन्डर्स होभले भने, ‘यस कारणले गर्दा, अहिले कोइलामा देशको वर्तमान लगानीको आलोचना गर्नु संवेदनशील मानिन्छ।’
ऊर्जाको बढ्दो मागको बाबजुद पनि चीनमा चाहिनेभन्दा धेरै कोइला ऊर्जा क्षमता छ। गत वर्ष कोइला पावर प्लान्टहरूको औसत उपयोग दर ५० प्रतिशतभन्दा बढी थियो।
