प्रतिगमन र संविधानको रक्षाकोलागी भन्दै पाँचदलिय गठवन्धन भएको थियो र त्यो नेकपा एमाले विरुध्द को गठवन्धन थियो यो गठवन्धनलाइ निर्वाचन पछि पनि निरन्तर दिने वचनबध्दता गठवन्धन सम्मिलित दलहरुले प्रकट गरेका थिए । निर्वाचन पछी सरकार निर्माणको क्रममा विशेसत ‘ प्रधानमन्त्री’ को सवालमा गठवन्धन भित्र मतान्तर देखिन थाल्यो । प्रचण्ड प्रधानमन्त्री नभइ नछोडने र देउवा पनि प्रधानमन्त्री विना वस्नै नसक्ने ।
माओवादी दल अवको पालो हाम्रो भन्ने ,काग्रेस भन्ने हामी ठुलो दल । यि दुवैको हठले गठवन्धन भंग हुन पुग्यो।
गठवन्धनमा सहभागी दलले गठवन्धन भित्रका दलको भावना, मान र मर्यादा बुज्नु पर्छ र त्यो राख्न सक्नु पर्छ। त्यस्को नितान्त अभाव देखियो ।
गठवन्धन टुट्न काग्रेस र माओवादी कुन दोषी हुन भन्नु भन्दा पनि यि दुइ दल भित्र दुवैको इमान्दारिता देखिएन । जुन अवधारणा र विचार बाट प्रेरित भएर गठवन्धन गरिएको थियो त्यसमा आवध्द हुन सकेनन। एकिकृत नेकपा हुदा प्रधानमन्त्री कै लागी पाटी विग्रह गरेका प्रचण्ड अहिले पनि प्रधानमन्त्री कै लागी गठवन्धन भंग गरेका छन उन्को पद लिप्सा ।
काग्रेस भित्र पनि रुपान्तरण / पुस्तान्तरण को मुध्दा उठिरहेकै अवस्थामा शेर बाहादुर देउवालाइ पुन प्रधानमंत्रीको रुपमा स्विकार्ने अवस्था काग्रेस भित्र देखिरहेको थिएन ! यो अवस्था लाइ कार्यरुप दिन क्रियाशील गराउउन संस्थापन इतर त जागरुप नै थिए देउवाका सहयोगी र काग्रेसीजनहरुनै सामाजिक संजालमा ” प्रधानमन्त्री पनि राष्ट्रपति पनि काग्रेस कै” भन्ने समचारहरुले पद र कुर्सीका लोभी पद लिप्सामा मोहित भएका देउवालाइ प्रधानमन्त्री मै हुन्छु भन्ने मनोवैज्ञानिक वल मिलिरहेकै थियो र यो भावना र विचारबाट पुरै प्रभावित भएर लागे । त्यति लामो समय पाटी सभापती भएका र पटक पटक प्रधानमन्त्री समेत भएका देउवा नेपाली राजनीतिक कुशल खिलाड़ी का रुपमा चिनिका बुजिएका देउवाले काग्रेस भित्रको राजनीति बुज्नमात्र मात्र सकेन कि प्रचण्डको रणनीति समेत बाट अनभिज्ञ रहनु आस्चर्य पनि उन्को पद लिप्सा
उन्को अदुरदर्सी , दम्भ र हठ अरु चरममा पुग्यो र उन्को बुध्दिमा उन्को विवेकमा विर्को लाग्यो ।र यही मुल कारण रहयो गठवन्धन भंग हुने ।
कांग्रेसका बरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल मात्र एक यस्ता नेता देखिए “प्रधानमंत्री छोडेर राष्ट्रपतिमा सहमति गरेर भएपनि गठवन्धन जोगाउ “भन्थे । र अहिले सबै काग्रेसका मुखमा यही कुरा उठ्दैछ र सम्पुर्ण दोष देउवामा उन्को दम्भ र उन्को हठ हो भनिन्दै छ र यो सत्य र यथार्थ पनि हो । देउवा वरिपरी रहेका देउवाका टिम र संस्थापन इतर भनिएकाहरुले पनि रामचन्द्र पौडेलको जस्तो सल्लाह र विचार किन देउवालाइ दिन सकेनन किन समाजिक संजालमा पौंडेल ले राखे जस्तो राख्न सकेन ।
सुकरात को यौटा कुरा याद आयो ” हो भगवान मलाइ मित्रहरु देखी वचाउनुस सत्रुहरु देखी डर छैन ” अन्तत देउवा मा यस्तै भयो ।
जे होस अव वस्ने भनिएको काग्रेस केन्द्रीय समितिको बैठकमा ” यस्को जवाफ ” मागिने छ भनिएको छ र यस विसयमा ” निर्मम समिक्षा समेत गरिन्छ भनिन्दैछ . यस्मा संसदिय दलको नेताबाट राजिनामा माग्ने कुरा पनि आएको छ तर संसदिय दल र केन्द्रीय समिती समेतमा मजवुत रहेका देउवा प्रति काग्रेस असन्तुस्टहरु कति भारी देखिन्छन त्यो हेर्न बाक़ी छ।
सर्तै सर्तको घेरामा प्रचण्ड
चिड़िया खानाको शेर
प्रचण्ड त प्रधानमन्त्री त भए । सातदलिय गठवन्धनका प्रधानमन्त्री । झट्ट हेर्दा र सुन्दा वलिया प्रधानमन्त्री । अव प्रचण्डको नेतृत्वको सरकारले जे पनि गर्न सक्ने उन्को लागी अव कुनै पनि निर्णय गर्न सक्षम । तर यथार्थमा अहिलेका प्रधाननमन्त्री माथि भनिएको अवस्थाका भने छैन । काग्रेस संग प्रधानमन्त्रिकौलैगी गठवन्धन भंग गरेर प्रधानमन्त्री वनेका प्रचण्ड पुन सात दलिय गठवन्धनको वन्धनमा मात्र परेका छैनन ति गठवन्धन दलको आआफ्नो सर्तको वन्धन भित्र पनि छन र ति सर्त यस्ता छन आफुलाइ गणतन्त्रको अवधारण र संघियता भित्र्याउने प्रणेता कै रुपमा उभ्याउने प्रचणडका लागी निक्कै अनुत्पादक र प्रतिगामी कदम हुन्छ । प्रतिगमननै भयो भनेर तत्कालिन नेकपा एमाले संग विग्रह गरेर आफ्नो मातृपाटी पुन आएका प्रचण्ड अहिले छन प्रतिगामी भनिएर चिनिएकै पाटी र संघियताका विपक्षमा रहेका अन्य दलहरुको सम्मिलित सरकारको नेतृत्व लिन पुगेका प्रचण्डलाइ ति दलहरुको सर्त उन्को इतिहासमा अर्को परिचय वन्न सक्दछ र त्यो यस कारणले हो की प्रधानमन्त्रि वन्नैकालागी भइरहेको गठवन्धन भत्काएर अर्को गठवन्धन गरि प्रधानमन्त्री वनेका प्रचण्ड ति सवै सर्तहरु निसर्त स्वीकार्दैजाने उन्को राजनीतिक चरित्रले यस्तै होला भन्न सकिन्छ र उन्को परिचय प्रतिगामी नबनोस । र
यो यस कारणले पनि हुन सक्छ कि अहिलेको राजनीतिमा शेर को रुपमा चिनिएका र परिचय वनाएका प्रचण्ड सातदलिय गठवन्धन र तिनिहरुको सर्तले त्यो ” चिड़िया खानाको शेर” हुन सक्छ । मुख बाट गर्जन र हुंकार मात्रै हुने उन्को पन्जा ले पनि केही गर्न नसक्ने अवस्थामा पुक्छन । शेर त हो तर चिडिया खानको शेर चिड़िया खानामा घुम्न आउने केटाकेटी र दकर्शकों रमाइलो र आनन्द मात्र वस त्यति मात्र ।














