काठमाडौं । बिहीबार संयुक्त राष्ट्रसंघको सुरक्षा परिषद्मा इरानको आणविक कार्यक्रमलाई लिएर चर्को बहस सुरु भयो, जसले गर्दा संयुक्त राज्य अमेरिका र उसका पश्चिमी सहयोगीहरू रुस र चीनको विरुद्धमा उभिए। अमेरिकाले इरान विरुद्ध कडा उपाय र प्रतिबन्धहरूलाई औचित्य दिने प्रयास गर्दा मस्को र बेइजिङले अमेरिकालाई संकट निम्त्याएको आरोप लगाए।
यो बहस त्यतिबेला भएको थियो जब अमेरिकाले दुई हप्ता अघि इरान विरुद्ध सुरु गरिएको युद्धलाई जायज ठहराउन संयुक्त राष्ट्र संघमा आफ्नो तर्क प्रस्तुत गर्यो ।
१५ सदस्यीय सुरक्षा परिषद्को बैठकमा रूस र चीनले इरानमाथि लगाइएको संयुक्त राष्ट्र संघको प्रतिबन्धहरूको अनुगमन गर्ने १७३७ समितिसँग सम्बन्धित छलफल रोक्न प्रयास गरे। यद्यपि, परिषद् भित्र भएको मतदानमा उनीहरूको प्रयास असफल भयो। एघार देशहरूले छलफल जारी राख्ने पक्षमा मतदान गरे भने दुई देश अनुपस्थित रहे।
बैठकमा संयुक्त राष्ट्र संघका लागि अमेरिकी राजदूत माइक वाल्ट्जले रुस र चीनले इरानलाई बचाउन खोजेको आरोप लगाए र सबै सदस्य राष्ट्रहरूले इरान विरुद्ध हतियार प्रतिबन्ध लागू गर्नुपर्ने बताए।
“सबै संयुक्त राष्ट्रसंघका सदस्य राष्ट्रहरूले इरानमाथि हतियार प्रतिबन्ध लगाउनु पर्छ, क्षेप्यास्त्र प्रविधिको स्थानान्तरण र व्यापारमा प्रतिबन्ध लगाउनु पर्छ र सम्बन्धित वित्तीय स्रोतहरू फ्रिज गर्नुपर्छ,” अमेरिकी राजदूतले भने। यी प्रतिबन्धहरू इरानको आणविक, क्षेप्यास्त्र र परम्परागत हतियार कार्यक्रमबाट उत्पन्न खतरालाई नियन्त्रण गर्ने उद्देश्यले गरिएको बताए।
यद्यपि, चीनले यो आरोपलाई अस्वीकार गर्यो र संकटको लागि अमेरिकालाई दोष दियो। संयुक्त राष्ट्र संघका लागि चीनका प्रतिनिधि फु कोङले भने, “इरान आणविक संकटको मुख्य उक्साउने कारक अमेरिका हो। यसले वार्ताको क्रममा इरान विरुद्ध खुलेआम बल प्रयोग गर्यो, जसले गर्दा कूटनीतिक प्रयासहरू निरर्थक भए।”
यसैबीच, संयुक्त राष्ट्र संघका लागि इरानका राजदूत अमिर सईद इरावनीले पनि आफ्नो देशको आणविक कार्यक्रमको बचाउ गरे। उनले इरानको आणविक कार्यक्रम पूर्णतया शान्तिपूर्ण रहेको बताए। इरावनीले भने, “इरानको आणविक कार्यक्रम सधैं पूर्णतया शान्तिपूर्ण रहेको छ र हामी हामी विरुद्ध कुनै पनि नयाँ प्रतिबन्ध स्वीकार गर्ने छैनौं।”
