काठमाडौं । मे २०२५ मा भारत र पाकिस्तान बीच भएको चार दिने युद्ध (अपरेशन सिन्दूर) मा पाकिस्तानले ठूलो सैन्य सफलता हासिल गरेको एक अमेरिकी रिपोर्टले दाबी गरेको छ ।
यस रिपोर्टले पहलगाम आक्रमणलाई आतंकवादी आक्रमण नभई “विद्रोह आक्रमण” को रूपमा पनि लेबल गरेको छ। यो ८०० पृष्ठको प्रतिवेदन अमेरिका-चीन आर्थिक तथा सुरक्षा समीक्षा आयोग (युएससीसी) द्वारा जारी गरिएको हो।
कांग्रेस नेता जयराम रमेशले प्रतिवेदनप्रति आफ्नो विरोध व्यक्त गरेका छन् र यसबारे प्रश्न उठाएका छन्। उनले सोधेका छन्, “के प्रधानमन्त्री र विदेश मन्त्रालयले आफ्नो आपत्ति र विरोध दर्ता गर्नेछन् ? हाम्रो कूटनीतिलाई अर्को ठूलो धक्का लागेको छ।”
रिपोर्टमा भनिएको छ – पाकिस्तानले राफेल जेट सहित कम्तीमा छ वटा भारतीय लडाकु जेटहरू खसालेको दाबी गरेको छ, जसले राफेलको छविलाई हानि पुर्याएको छ। रिपोर्टमा थपिएको छ – केवल तीनवटा भारतीय विमानहरू वास्तवमा खसालिएका छन्।
युएससीसीले भनेको छ – चीनले भारत-पाकिस्तान युद्धको प्रयोग प्रत्यक्ष युद्धमा आफ्ना आधुनिक हतियारहरूको परीक्षण गर्न र तिनीहरूलाई विश्वसामु प्रदर्शन गर्न गरेको थियो। लडाईं पछि विश्वभरका चिनियाँ दूतावासहरूले आफ्ना हतियारहरूको प्रशंसा गरे र भने – पाकिस्तानले भारतीय लडाकु विमानहरू खसाल्न ती हतियारहरू प्रयोग गरेको थियो।
भारत-पाकिस्तान द्वन्द्वको पाँच महिना पछि, चीनले इन्डोनेसियालाई ४२ वटा जे–१० सी लडाकु विमान बेच्ने सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेको थियो। प्रतिवेदनका अनुसार, पाकिस्तानले यस द्वन्द्वमा चीनले प्रदान गरेको हतियार प्रयोग गर्यो, जसले विश्वलाई आफ्नो सैन्य क्षमता प्रदर्शन गर्यो। यसमा भनिएको छ – पाकिस्तानले चीनको एचक्यु–९ वायु रक्षा प्रणाली, पीएल–१५ मिसाइलहरू र जे–१० लडाकु विमानहरू प्रयोग गर्यो।
युएससीसी एक द्विदलीय आयोग हो, जसको अर्थ यो रिपब्लिकन र डेमोक्र्याटिक दुवै दलहरूले चीन-अमेरिका आर्थिक र सुरक्षा सम्बन्धलाई सन्तुलित रूपमा निरीक्षण गर्न सिर्जना गरेको आयोग हो। सरल शब्दमा भन्नुपर्दा, युएससीसी एउटा अमेरिकी आयोग हो जसले हरेक वर्ष चीनले के गरिरहेको छ र यसले विश्वमा कस्तो प्रभाव पारिरहेको छ भन्ने बारेमा रिपोर्ट गर्छ।
यस पटकको प्रतिवेदनमा चीनको नीति, यसको आर्थिक क्षमता, सैन्य चुनौती, प्रविधि प्रतिस्पर्धा र आपूर्ति शृङ्खला लगायत धेरै महत्त्वपूर्ण जोखिमहरूको बारेमा छलफल गरिएको छ। यो प्रतिवेदनले चीनले खडा गरेका चुनौतीहरूलाई कसरी सम्बोधन गर्ने भन्ने बारेमा कांग्रेस र अमेरिकी नीति निर्माताहरूलाई सिफारिसहरू प्रदान गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
चिनियाँ पत्रिका ग्लोबल टाइम्सले युएससीसीको प्रतिवेदनमाथि प्रश्न उठाएको छ। यसले लेखेको छ – युएससीसीले फेरि एक पटक चीनको आर्थिक, प्राविधिक र सुरक्षा प्रगतिलाई विश्वको लागि खतराको रूपमा चित्रण गरेको छ। पत्रिकाले चीनको हतियार उद्योगको विकासलाई आरोप लगाउनु वा गलत रूपमा प्रस्तुत गर्नु कुनै पनि सार्वभौम देशको आफ्नो रक्षा क्षमता बढाउने मौलिक अधिकारलाई अस्वीकार गर्नु जस्तै भएको उल्लेख गरेको छ।
