काठमाडौं, । यस वर्षको धान रोपाइँ सिजन सुरु भएको भए पनि हालसम्म देशभर जम्मा १५.६ प्रतिशत मात्रै धान रोपाइँ सम्पन्न भएको छ। बाली विकास तथा कृषि जैविक विविधता संरक्षण केन्द्रका अनुसार गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष रोपाइँको गति सुस्त देखिएको छ। गतवर्षको सोही अवधिमा भन्दा १.६ प्रतिशत कम रोपाइँ भएको हो।
देशभर कुल १३ लाख ९१ हजार ३२१ हेक्टर क्षेत्रफलमा धान खेती हुने गरे पनि हालसम्म जम्मा २ लाख १७ हजार २८९ हेक्टर जमिनमा मात्र रोपाइँ सकिएको केन्द्रले जनाएको छ।
प्रदेशगत रोपाइँको अवस्था
- सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सबैभन्दा बढी ४५.५% रोपाइँ सम्पन्न भएको छ। कुल १ लाख ७६ हजार १५१ हेक्टर मध्ये ८० हजार १२८ हेक्टर जमिनमा रोपाइँ भइसकेको छ। गत वर्ष यो समयसम्म ४० प्रतिशत मात्रै रोपाइँ भएको थियो।
- कर्णाली प्रदेशमा ३९.१% रोपाइँ सम्पन्न भएको छ। ४० हजार ८८४ हेक्टर क्षेत्रफलमध्ये करीब १६ हजार हेक्टरमा रोपाइँ सम्पन्न भइसकेको छ। गतवर्षको तुलनामा यस प्रदेशमा रोपाइँमा तीव्रता देखिएको छ।
- बागमती प्रदेशमा २०.५% रोपाइँ सम्पन्न भएको छ। कुल १ लाख २० हजार ५४५ हेक्टर जमिनमध्ये यो क्षेत्रफलमा रोपाइँ सकिएको हो। गत वर्ष सोही अवधिमा यहाँ करीब १९.५% रोपाइँ भएको थियो।
- गण्डकी प्रदेशमा यस वर्ष १३.८% रोपाइँ सकिएको छ, जुन गतवर्षको १२.४% को तुलनामा केही वृद्धि हो।
- कोशी प्रदेशमा हालसम्म १४.३% रोपाइँ सम्पन्न भएको छ, जुन गत वर्षको १३.७% भन्दा केही बढी हो। यहाँ २ लाख ७६ हजार ३८७ हेक्टरमा धान खेती हुने गरेको छ।
- लुम्बिनी प्रदेशमा भने रोपाइँको गति सुस्त देखिएको छ। यहाँ हालसम्म ९.७% मात्र रोपाइँ सकिएको छ, जुन गतवर्षको १८.५% को तुलनामा उल्लेखनीय रूपमा कम हो।
- मधेश प्रदेशमा हालसम्म सबैभन्दा कम ३.९% मात्र रोपाइँ सम्पन्न भएको छ। यद्यपि, सप्तरी, रौतहट र महोत्तरी जिल्लाको तथ्यांक अझै आउन बाँकी रहेकाले यो प्रतिशत अझै बढ्न सक्ने केन्द्रले जनाएको छ। कुल ३ लाख ८० हजार हेक्टर क्षेत्रफलमा यहाँ धानखेती हुने गर्छ।
हालको रोपाइँ अवस्थाले देखाउँछ कि समयमै मनसुन नआउँदा वा अन्य वातावरणीय तथा व्यवस्थापकीय कारणले गर्दा धान रोपाइँ सुस्त गतिमा भइरहेको छ। कृषि मन्त्रालय र सम्बन्धित निकायहरूले आवश्यक समर्थन र स्रोत साधन परिचालन गर्न नसके वर्षे बालीमा असर पर्ने सम्भावना विशेषज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन्।
