सिरहा, धनगढीमाई — सिरहाको धनगढीमाई नगरपालिका वडा नम्बर ८ स्थित खोलामा रातिराति ग्रावेल उत्खनन तीव्र रुपमा भइरहेको पाइएको छ। स्थानीय स्रोतका अनुसार नगरपालिकाका केही जिम्मेवार व्यक्ति तथा जनप्रतिनिधिको मिलोमतोमा गैरकानुनी रुपमा खोलाबाट निर्माण सामग्री निकाल्ने कार्य धमाधम भइरहेको छ।
स्थानीय बासिन्दाका अनुसार विगत केही महिनादेखि रातको समयमा टिपर, एक्साभेटर र लोडर प्रयोग गरी अवैध रुपमा ग्रावेल निकालिँदै आएको छ। पटकपटक स्थानीय सञ्चारमाध्यम तथा नागरिक समाजमार्फत खबर सार्वजनिक हुँदा पनि कुनै कारबाही नभएको उनीहरूको गुनासो छ।
स्थानीय एक बासिन्दाले भने, “हामीले नगर प्रमुखदेखि प्रहरी प्रशासनसम्मलाई जानकारी गराएका छौं तर कसैको पनि चासो छैन। बरु उल्टै उत्खननकर्तालाई संरक्षण दिइँदैछ।” उनका अनुसार, खोला क्षेत्रको अत्यधिक दोहनका कारण पर्यावरणीय असन्तुलनको खतरा बढिरहेको छ। जलस्रोत सुक्दै गएका छन् र खोलाको धार समेत परिवर्तन हुन थालेको छ।
त्यसैगरी अर्का स्थानीय युवाले भने, “न त प्रहरी बोलाइन्छ, न त अनुगमन टोली आउँछ। यस्तो लाग्छ, यहाँका सरोकारवाला मौन छन्, चुप छन्। हामी जनता भने हेरिरहन्छौं पेलिने गरी।”
यसअघि पनि यस्तै किसिमको उत्खननबारे समाचार प्रकाशित हुँदा समेत कुनै कारबाही नभएको जनाइएको छ। नगरपालिकाको तर्फबाट हालसम्म कुनै प्रतिक्रिया सार्वजनिक भएको छैन।
यता जिल्ला प्रशासन कार्यालय, डिभिजन वन कार्यालय तथा प्रहरी प्रशासनले पनि यसबारे बोल्न रुचि नदेखाएको स्थानीयको गुनासो छ।
अब प्रश्न उठेको छ — यदि समाचारले असर गर्दैन, कानुनको डर छैन भने, यस्तो दोहनलाई कसले रोकिन्छ? अवैध उत्खननले गर्दा पर्यावरणीय संकट, कृषि प्रणालीमा असर, र जनधनको क्षति हुन सक्ने खतरा बढ्दो छ।
स्थानीयबासीले तत्काल सम्वन्धित निकायबाट कडा कारबाही र उत्खनन रोक्नुपर्ने माग गरेका छन्। यदि तत्कालै कदम नचालिएमा स्थानीय स्तरमै विरोध प्रदर्शन र आन्दोलनको चेतावनी समेत दिएका छन्।
