काठमाडौँ, असोज २४ — भेनेजुएलाकी प्रमुख विपक्षी नेतृ तथा मानव अधिकार कार्यकर्ता मारिया कोरिना मचाडोले यस वर्षको प्रतिष्ठित नोबेल शान्ति पुरस्कार जितेकी छन्।
नर्वेजियन नोबेल समितिका अध्यक्ष जोर्गन वाटने फ्राइड्नेसले शुक्रबार ओस्लोमा आयोजित कार्यक्रममा मचाडोलाई सम्मानित गर्दै उनलाई “गहिरो रूपमा विभाजित राजनीतिक विपक्षमा साझा आधार फेला पार्ने एकीकृत र साहसी नेतृत्वको प्रतीक” भएको बताए।
फ्राइड्नेसले भने, “गत वर्ष मिस मचाडोलाई लुकेर बस्न बाध्य पारियो। उहाँको जीवनमाथि गम्भीर खतरा हुँदाहुँदै पनि उहाँले देशमै रहेर लाखौँलाई प्रेरित गर्नुभयो। अधिनायकवादविरुद्ध उठ्ने र स्वतन्त्रताको पक्षमा लड्नेहरूलाई विश्वले चिन्न जरुरी छ।”
भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलस मदुरोको सरकारले गत वर्षको राष्ट्रपति चुनाव अघि मचाडोलाई अयोग्य ठहर गर्दै उनको उम्मेदवारी रोकेको थियो। त्यसपछि विपक्षी गठबन्धनले एडमुन्डो गोन्जालेजलाई विकल्पका रूपमा अघि सारेको थियो।
निर्वाचनपछि गोन्जालेजलाई विजेता घोषणा गरेसँगै देशभर विरोध प्रदर्शन भड्किएका थिए, जसमा २० जनाभन्दा बढीको मृत्यु भएको थियो। ती आन्दोलनहरूले भेनेजुएलाको राजनीतिक संकटलाई थप गहिर्यायो र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पनि कूटनीतिक तनाव सिर्जना गर्यो।
मचाडो त्यस अवधिमा भूमिगत बस्न बाध्य भएकी थिइन् र जनवरीदेखि सार्वजनिक रूपमा देखिएकी छैनन्। तर उनको आन्दोलनले लोकतन्त्र, स्वतन्त्रता र मानव अधिकारका पक्षमा आवाज उठाउने लाखौँ भेनेजुएली नागरिकलाई प्रेरित गरिरहेको समितिको मूल्याङ्कन छ।
नोबेल समितिले प्रत्येक वर्ष शान्ति, अन्तर्राष्ट्रिय भ्रातृत्व र मानवतावादी कार्यको प्रवर्द्धन गर्ने व्यक्तिहरू वा संस्थाहरूलाई यो पुरस्कार प्रदान गर्छ।
गत वर्षको शान्ति पुरस्कार जापानको निहोन हिडान्क्यो संगठनलाई प्रदान गरिएको थियो, जसले आणविक हतियार निषेधका लागि दशकौँसम्म अभियान चलाएको थियो।
शान्ति पुरस्कार नर्वेको ओस्लोमा प्रदान गरिन्छ, जबकि अन्य नोबेल पुरस्कारहरू — चिकित्साशास्त्र, भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र र साहित्य — स्विडेनको स्टकहोममा वितरण गरिएका छन्। अर्थशास्त्र पुरस्कारको घोषणा आउँदो सोमबार हुने अपेक्षा गरिएको छ।
