काठमाडौं । उत्तरी छिमेकी चीनले नेपाली भूमि अतिक्रमण गरेको सरकारी रिपोर्ट सार्वजनिक भएको छ ।
विविसीले नेपालले पहिलोपटक चीन हस्तक्षेपबारे आधिकारिक रुपमा तयार पारेको सरकारी रिपोर्ट लिक गरेर सार्वजनिक गरेको हो । यद्यपि औपचारिक रुपमा भने सरकारले लामो समयसम्म प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको छैन ।
उक्त सरकारी चीनले दुई देशको साझा सीमाका साथै नेपाली भूमि पनि अतिक्रमण गरेको निष्कर्ष निकालिएको छ । नेपाली भूमिमा चिनियाँ हस्तक्षेपबारे आधिकारिक रुपमा नेपाल सरकारले बोलेको यो पहिलोपटक भएको बीबीसीले उल्लेख गरेको छ । रिपोर्ट कर्णालीको हुम्ला जिल्लामा भएको अतिक्रमणमा केन्द्रीत छ ।
जहाँ चिनियाँले स्थानीयमाथि अत्याचार गरेका छन् । मुख खोलेमा सहयोग कटौती गरिदिने धम्की दिएका थिए । यद्यपि काठमाडौंको चिनियाँ दूतावासले भने कुनै सीमा विवाद नरहेको र अतिक्रमण पनि नगरेको दाबी गर्दै आएको छ । सरकारी रिपोर्टले भने चिनियाँ दाबीलाई खण्डन गरेको छ ।
हुम्लाको सीमा क्षेत्रमा थुप्रै ठाउँमा अतिक्रमण भएको निष्कर्ष निकालेको छ । चिनियाँ सुरक्षा बलको निगरानी गतिविधिले सीमानाको नेपालतर्फ लालुङजोङ भन्ने ठाउँमा धार्मिक गतिविधिमा प्रतिबन्ध लगाएको पत्ता लगाएको छ ।
हिन्दु र बौद्ध धर्मावलम्बीको पवित्र स्थल चीनको सिमानामा पर्ने कैलाश पर्वतसँग नजिक भएको कारणले गर्दा यो क्षेत्र परम्परागत रूपमा तीर्थयात्रीहरूका लागि आकर्षणको केन्द्र हो । तर चीनले त्यो भूमि आफ्नो दाबी गरेर रोक लगाएको छ ।
प्रतिवेदनमा चीनले नेपाली कृषकलाई चरिचरनका लागि जानमा पनि प्रतिबन्ध लगाएको छ । सोही क्षेत्रमा चीनले सीमा स्तम्भ वरिपरि तारबार लगाएर नेपालतर्फ नहर र सडक निर्माण गर्ने प्रयास गरेको फेला परेको छ ।
प्रतिवेदनमा चिनियाँ बजारमा निर्भर स्थानीयहरु सीमा समस्या तथा चिनियाँ अतिक्रमणबारे खुलेर बोल्न डराएको पनि उल्लेख छ । प्रतिवेदनले सीमामा सुरक्षा प्रत्याभूति गर्न सशस्त्र प्रहरी बललाई उक्त क्षेत्रमा तैनाथ गर्न सिफारिस गरेको छ ।
नेपाल र चीनले यस्ता किसिमका सीमा समस्या समाधान गर्न बनेको निष्क्रिय संयन्त्रलाई पुनः सक्रिय गर्न सुझाव पनि दिएको छ ।
